جراحی سنگ کلیه از طریق مجرای ادراری (RIRS)
جراحی RIRS (Retrograde Intrarenal Surgery) یا جراحی درون کلیه از طریق مجرای ادراری، یک روش حداقل تهاجمی است که برای درمان سنگهای کلیه و مجرای ادراری استفاده میشود. این جراحی با استفاده از وسیله ای به نام یورتروسکوپ انعطاف پذیر (تصویر زیر) از طریق مجرای ادرار و بدون نیاز به برش پوستی انجام میشود و به عنوان یک گزینه مؤثر برای برداشتن سنگهای کوچک تا متوسط و برخی سنگهای بزرگ که در داخل کلیه یا حالب قرار دارند، به کار میرود. ( تصاویر استفاده شده بر گرفته از اینترنت می باشد)
هدف از این جراحی، درمان سنگهایی است که به طور طبیعی دفع نمیشوند یا باعث درد، عفونت یا انسداد شده اند و با این کار از عوارضی مانند عفونتهای مکرر، آسیب کلیوی یا خونریزی ناشی از وجود سنگ جلوگیری به عمل می آید.
این جراحی تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی انجام میشود و بعد از ورود یورتروسکوپ به داخل حالب و کلیه و رسیدن به سنگ، سنگها با استفاده از لیزر (معمولاً لیزر هولمیوم) خرد میشوند و قطعات کوچک آنها به طور طبیعی از بدن دفع میشوند یا توسط ابزارهای خاص خارج میشوند. در صورت نیاز ممکن است یک لوله کوچک (استنت) برای کمک به تخلیه ادرار و کاهش تورم موقتاً قرار داده شود. مدت زمان معمول جراحی بین ۱ تا ۲ ساعت می باشد.
آمادگی قبل از جراحی:
- آزمایشهای پیش از عمل: شامل آزمایش خون، آزمایش ادرار، و تصویربرداری (مانند سونوگرافی یا سیتی اسکن) برای بررسی اندازه، محل، و تعداد سنگها.
- ناشتا بودن: بیمار باید حداقل ۶ تا ۸ ساعت قبل از جراحی چیزی نخورد و نیاشامد.
- مشاوره های قبل از جراحی با توجه به سن و یا بیماری های زمینه ای
مراقبتهای بعد از جراحی:
- بستری کوتاهمدت: بیمار معمولاً در همان روز یا روز بعد از جراحی مرخص میشود.
- کنترل درد: داروهای مسکن برای کاهش درد و ناراحتی پس از عمل تجویز میشوند.
- افزایش مصرف مایعات: نوشیدن زیاد مایعات به دفع سریعتر قطعات خرد شده سنگ کمک میکند.
- مراقبت از استنت حالب (در صورت گذاشتن): ممکن است استنت برای چند روز تا چند هفته باقی بماند و سپس برداشته شود.
عوارض احتمالی جراحی :
- عفونت ادراری: احتمال عفونت وجود دارد که با آنتیبیوتیکها درمان میشود.
- خونریزی: وجود خون در ادرار پس از جراحی معمول است و معمولاً طی چند روز بهبود مییابد.
- درد پهلو: ممکن است درد خفیف تا متوسط در ناحیه کمر یا پهلو وجود داشته باشد.
- آسیب به حالب: احتمال آسیب یا سوراخ شدن حالب وجود دارد که ممکن است نیاز به درمان ترمیمی داشته باشد.
- احساس فوریت یا سوزش ادرار: به دلیل تحریک مجاری ادراری و ابزارهای جراحی ایجاد می شود که غالبا موقتی بوده و طی چند روز برطرف میشود.
پیگیریهای بعد از جراحی:
- مراجعه به پزشک ججهت رویت آزمایشات بعد جراحی، شامل عملکرد کلیه ها و همچنین مشاهده جنس سنگ. ممکن است برای اطمینان از تخلیه کامل سنگها و بررسی عملکرد کلیهها سونوگرافی یا سیتی اسکن انجام شود.
- همچنین در صورت گذاشتن استنت حالب، مراجعه مجدد در زمان تعیین شده جهت خارج سازی استنت ضروری است چرا که در صورت عدم مراجعه، بعد از مدتی استنت در اثر رسوب متابولیت های ادراری، تبدیل به بافت مشابه سنگ میشود که جهت خروج آن نیاز به جراحی مجدد می باشد.
توصیههایی برای تسریع بهبودی:
- مصرف مایعات زیاد: نوشیدن حداقل ۲ تا ۳ لیتر آب در روز های ایتدایی بعد از جراحی برای کمک به دفع باقیمانده سنگها.
- استراحت کافی: اجتناب از فعالیتهای سنگین و ورزشهای شدید برای چند روز
- مصرف داروها طبق دستور پزشک
- در صورت بروز علائمی مانند تب، درد شدید، خونریزی شدید، یا دفع لختههای بزرگ به پزشک مراجعه کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد سنگ های سیستم ادراری به قسمت اطلاعات بیماری های ارولوژیک مراجعه نمایید.