جراحی سنگ کلیه از طریق دسترسی مستقیم از پوست (PCNL)
جراحی PCNL (Percutaneous Nephrolithotomy) یا نفرولیتوتومی از راه پوست، یک روش کمتهاجمی برای برداشتن سنگهای بزرگ کلیه است. این روش زمانی انجام میشود که سنگها بزرگتر از حدی باشند که به طور طبیعی دفع شوند یا با روشهای دیگر مانندسنگشکنی برون اندامی قابل درمان نباشند. PCNL روش اصلی جراحی در سنگهای بزرگتر از ۲ سانتیمتر، سنگهای شاخگوزنی و یا سنگهای مقاوم به سایر درمانها می باشد. ( تصاویر استفاده شده بر گرفته از اینترنت می باشد)
این جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود اما با بی حسی نخاعی هم قابل انجام هست. دسترسی به کلیه، از طریق برش کوچکی در ناحیه پهلو که با هدایت دستگاه C-arm ( اشعه ایکس) داده می شود، میسر میگردد و بعد از ورود به کلیه توسط نفروسکوپ، ، سنگها خرد میشوند (با استفاده از لیزر، اولتراسوند یا پنوماتیک) و به صورت قطعات کوچک خارج میگردد.
بعد از اتمام جراحی معمولا یک لوله کوچک (نفروستومی) برای تخلیه ادرار و جلوگیری از انسداد ادراری به صورت موقت در کلیه قرار داده میشود که در زمان ترخیص خارج میگردد. مدت زمان جراحی معمولاً بین ۱ تا ۳ ساعت است که بسته به اندازه و تعداد سنگها متغیر می باشد. همچنین ممکن است در موارد سنگهای بسیار بزرگ، نیاز به بیش از یک جلسه جراحی برای خروج کامل سنگها باشد.
آمادگی قبل از جراحی:
- آزمایشهای پیش از عمل: شامل آزمایش خون، آزمایش ادرار، تصویربرداری سی تی اسکن برای ارزیابی اندازه، محل و تعداد سنگها.
- قطع داروهای خاص: بیمار ممکن است نیاز به قطع مصرف داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین یا وارفارین چند روز قبل از جراحی داشته باشد.
- مشاوره های قبل از جراحی با توجه به سن و یا بیماری های زمینه ای
- ناشتا بودن: بیمار باید حداقل ۶ تا ۸ ساعت قبل از عمل از خوردن و آشامیدن خودداری کند.
عوارض احتمالی جراحی :
- خونریزی: خونریزی خفیف تا متوسط رایج است، اما در موارد نادر ممکن است نیاز به مداخلات بیشتر داشته باشد.
- عفونت: خطر عفونت کلیه یا مجاری ادراری وجود دارد که معمولاً با آنتیبیوتیکها کنترل میشود.
- نشت ادرار طولانی مدت: احتمال نشت ادرار از محل برش وجود دارد که ممکن است نیاز به درمانهای ثانویه پیدا بکند.
- آسیب به کلیه یا ارگانهای مجاور: در موارد نادر ممکن است به کلیه یا بافتهای اطراف آسیب برسد.
- ترمبوز عروقی: تشکیل لخته در عروق کلیه که ممکن است نیاز به درمان اضافی داشته باشد.
مراقبتهای بعد از جراحی:
- بستری در بیمارستان: بیمار معمولاً ۱ تا ۲ روز در بیمارستان بستری میشود.
- کنترل درد: داروهای مسکن برای کاهش درد و ناراحتی پس از جراحی تجویز میشوند.
- مراقبت از محل زخم: در چند روز ابتدایی بعد از جراحی خروج ترشحات آبکی و خونابه ای از محل زخم طبیعی است و در اکثریت موارد تا ۱ هفته بعد از جراحی کاملا خشک می شود. در صورت زیاد شدن ترشحات و یا خروج خون واضح بایستی سریعا به پزشک خود مراجعه نمایید.
- افزایش مصرف مایعات: نوشیدن مایعات به دفع سریعتر باقیماندههای سنگ کمک میکند.
پیگیریهای بعد از جراحی:
- مراجعه به پزشک: بیمار باید برای بررسی وضعیت کلیه، محل زخم و مشاهده جواب آنالیز سنگ در زمان تعیین شده به پزشک مراجعه کند. ممکن است جهت ارزیابی تخلیه کامل سنگها و عملکرد کلیهها، تصویربرداری مجددا تکرار گردد.
توصیههایی برای بهبودی بهتر:
- مصرف کافی مایعات: نوشیدن حداقل ۲ تا ۳ لیتر آب در روز در روزها ی اول بعد از جراحی برای کمک به تخلیه باقیمانده سنگها
- استراحت کافی: اجتناب از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین به مدت حداقل ۱ ماه
- رعایت دقیق دستورات دارویی: مصرف آنتیبیوتیکها و مسکنها طبق دستور پزشک
- کنترل علائم غیرعادی: در صورت بروز علائمی مانند تب، درد شدید، خونریزی زیاد، یا نشت از محل برش، فوراً به پزشک مراجعه شود.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد سنگ های سیستم ادراری به قسمت اطلاعات بیماری های ارولوژیک مراجعه نمایید.