جراحی سنگ حالب از طریق مجرای ادراری (TUL)
جراحی TUL (Transurethral Ureterolithotripsy) یا یورتروسکوپی همراه با سنگ شکنی داخل حالب، یک روش حداقل تهاجمی است که برای درمان سنگهای کلیه و حالب (مجرای متصل کننده کلیه به مثانه) استفاده میشود. این جراحی با هدف خرد کردن و برداشتن سنگهای حالب که امکان دفع خودبهخودی ندارند انجام میشود. از آنجایی که سنگ های حالب علاوه بر درد، باعث ایجاد انسداد در مسیر خروجی ادرار و آسیب به بافت کلیه می شوند، انجام این جراحی از نظر حفظ عملکرد کلیه نیز حیاتی می باشد.
این جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا موضعی (اسپینال) انجام میشود و در طی آن، با استفاده از وسیله ای به نام یورتروسکوپ (تصویر زیر)، که دارای دوربین بسیار ظریفی در انتهای آن است، از طریق مجرای ادرار وارد حالب شده و بعد از رسیدن به سنگ ، با استفاده از ابزارهای خاص مانند لیزر هولمیوم و یا سنگ شکنی پنوماتیک، سنگ به قطعات کوچک خرد شده و قطعات آنها یا برداشته یا به طور طبیعی از بدن دفع میشوند. در برخی موارد، یک لوله کوچک (استنت) برای کمک به تخلیه ادرار و جلوگیری از انسداد مجدد گذاشته میشود. این لوله موقت بوده و بعد از مدت زمان مشخصی باید خارج گردد. مراجعه مجدد جهت خارج سازی استنت ضروری است چرا که در صورت عدم مراجعه، بعد از مدتی استنت در اثر رسوب متابولیت های ادراری، تبدیل به بافت مشابه سنگ میشود که جهت خروج آن نیاز به جراحی مجدد می باشد.
همچنین ممکن است در مواردی مانند تنگی حالب و یا وجود سنگ های متعدد، نیاز به بیش از یک جلسه جراحی برای خروج کامل سنگها باشد. ( تصاویر استفاده شده بر گرفته از اینترنت می باشد)
قبل از انجام جراحی آزمایش خون از لحاظ بررسی عملکرد پایه ای کلیه، آزمایش ادرار از نظر نبود عفونت ادراری و سونوگرافی یا سیتی اسکن برای بررسی محل، اندازه و تعداد سنگها انجام میشود. همچنین مشاوره های قبل از جراحی با توجه به سن و یا بیماری های زمینه ای از لحاظ تحمل استرس جراحی انجام میشود.
عوارض احتمالی جراحی :
- عفونت ادراری: ممکن است عفونت مجرای ادراری رخ دهد که معمولاً با آنتیبیوتیکها درمان میشود.
- خونریزی: وجود خون در ادرار پس از جراحی رایج است و معمولاً طی چند روز بهبود مییابد.
- درد پهلو: درد در ناحیه کمر و پهلو به دلیل حرکت سنگها و استفاده از ابزارهای جراحی ممکن است رخ دهد.
- آسیب به حالب: احتمال آسیب یا سوراخ شدن حالب وجود دارد که ممکن است نیاز به جراحی ترمیمی داشته باشد.
مراقبتهای بعد از جراحی:
- بازگشت به منزل: بیشتر بیماران میتوانند در همان روز یا روز بعد از عمل به خانه بازگردند.
- کنترل درد: داروهای مسکن برای کنترل درد و ناراحتی پس از جراحی تجویز میشوند.
- افزایش مصرف مایعات: نوشیدن مایعات زیاد برای کمک به دفع قطعات سنگ و جلوگیری از عفونت توصیه میشود.
- مراقبت از استنت حالب (در صورت گذاشتن): بیمار ممکن است برای چند روز تا چند هفته استنت داشته باشد که باید طبق دستور پزشک در زمان مقرر برداشته شود.
پیگیریهای بعد از جراحی:
- مراجعه منظم به پزشک: بیمار باید برای ارزیابی وضعیت، برداشتن استنت (در صورت نیاز)، و بررسی تخلیه کامل سنگها به پزشک مراجعه کند.
- آزمایش ادرار و تصویربرداری: ممکن است آزمایش ادرار و سونوگرافی یا سیتی اسکن برای بررسی وضعیت حالب و کلیهها انجام شود.
توصیههایی برای بهبودی بهتر:
- مصرف مایعات: نوشیدن حداقل ۲ تا ۳ لیتر آب در روزهای اول بعد از جراحی برای کمک به دفع باقیمانده سنگها.
- استراحت و اجتناب از فعالیتهای سنگین بیمار باید از فعالیتهای سنگین و ورزشهای شدید برای چند روز پس از جراحی خودداری کند.
- رعایت دقیق دستورات دارویی مصرف آنتیبیوتیکها و داروهای مسکن طبق دستور پزشک.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد سنگ های سیستم ادراری به قسمت اطلاعات بیماری های ارولوژیک مراجعه نمایید.